Algemeen Gehandicaptenfonds

 

Het was jaarmarkt. Normaal zijn wij dan op vakantie gelukkig, maar nu niet. Met de gemiddelde braderie of jaarmarkt ben ik in vijf minuten klaar. Als ik alleen zou gaan tenminste maar wie gaat er nou alleen naar een jaarmarkt. Vandaag hebben we er een hele middag over gedaan. Wel veel bekenden gezien en dat is ook wat waard. 

(door AI gegenereerde afbeelding)

Ik kocht een rolletje ijzerdraad voor 50 cent. En drie boeken voor samen zes euro, van een bekende. Maar ik hoefde niet te betalen. Dat is lief toch? We hadden net voor we van huis gingen gegeten. Dus de patat, braadworsten en bier liet ik aan me voorbijgaan. Hoewel ik aan het eind van de markt best een biertje had gelust. Die nam ik dan maar toen we weer thuis waren. Op braderieën en jaarmarkten liggen, hangen en staan allemaal spullen die niemand in huis wil hebben en dat is dan ook precies de reden waarom ze ermee naar de markt gaan.

De laatste kraam werd bedreven door een vrouw. Ik had de indruk dat ze er al een paar jaar penitentiaire inrichting op had zitten maar hé, gij zult niet oordelen. Op de kraam lag de inhoud van een grofvuil container. Allemaal verpakt in dozen die al drie keer aan het oud papier waren meegegeven. Ze noemde het een verloting geloof ik, of grabbelton. Ik weet het niet precies want ik was al doorgelopen. Iets met enveloppen met nummertjes er op die je moest kopen voor vijf euro en dan bepaalde de dame welke doos rotzooi je mee mocht nemen. Echtgenote werd de gelukkige eigenaar van een glas in krantenpapier, een paar hoge laarzen met hoge hak en een dekbed of zoiets; iets wits in een doorzichtige plastic zak. Op de terugweg gingen de witte stof en de laarzen in de kledingcontainer bij de Plus, voorheen C1000. Het glas namen we mee naar huis. Het staat nog op het aanrecht, we gaan het eerst twintig keer afwassen. En dan komt het achter in de glazenkast. Op de eerstvolgende verjaardag is iemand van de visite de klos, die mag er dan uit drinken. Voor de kraam lag op de grond een stuk karton waar op was gekrabbeld „Algemeen Gehandicaptenfonds“. Er bestaat helemaal geen fonds met die naam. Het is bedrog. Je ziet dat je wordt bedonderd en toch kopen mensen voor vijf euro een doos rotzooi, want „het is immers voor een goed doel.“ Eigenlijk begrijp ik niet hoe zo iemand op deze jaarlijkse braderie terecht kan komen. Ze zal zich bij de inschrijving wellicht ook voor hebben gedaan als loterij voor het algemeen gehandicaptenfonds en er zal niemand even gegoogled hebben of dat fonds wel bestaat. Maar het is gewoon oplichting, een jaarmarkt onwaardig.

 

Het was feest. Een jongeman uit de gemeente ging belijdenis doen. De kerk was afgeladen vol. Opa's en oma's en ooms en tantes op bezoek. Allemaal zondagse kleren aan. „Ja, je mag wel een spijkerbroek aan maar dan kopen we eerst een nieuwe en tevens een bijpassend net overhemd.“ had zijn moeder bedongen. Een en ander is uitgebreid geoefend en besproken. Het ritueel is bekend en er is een diepgaande catechese aan vooraf gegaan. Jongeren die belijdenis doen weten wat ze doen, ze zijn opgegroeid in het geloof. Ik vraag me af of geen belijdenis doen echt een optie is. Hoeveel keuze heb je als je met het geloof van je ouders bent grootgebracht?

 

Ik kom uit een katholiek nest. Wij hadden ook zoiets. Eerlijk gezegd had ik daar geen actieve herinnering aan. Maar een zoektocht op internet leerde me dat katholieke kinderen op jonge leeftijd Eerste Heilige Communie deden en in de zesde klas (groep 8) vormsel, of groot aannemen. Oh ja, de eerste communie. Van het kerkelijke deel weet ik niets meer van. Wat ik nog wel weet is het thuisgedeelte. Peter en meter kwamen op bezoek. Mijn peetoom, naar wie ik vernoemd ben, overhandigde mij plechtig een horloge. Een Anker. Met een zwarte leren band. Het moet nog ergens zijn. Ik heb het jaren gedragen, pas veel later kocht ik zelf een horloge. Ik heb in mijn hele leven slechts twee horloges gehad, de Anker en het ding wat ik zelf kocht. Ik draag al jaren geen horloge meer want als ik er op zou willen kijken moet ik eerst een leesbril opzetten. Veel te lastig. Van peettante kreeg ik een DinkyToy. Het was een glanzend gele sportwagen. De wagen staat me nog helder voor de geest. Waar het gebleven is weet ik niet, het is in ieder geval niet meer in mijn bezit. Als ik het ooit zou terugvinden zou ik het onmiddellijk herkennen. Die auto heeft altijd een speciaal plekje in mijn hoofd gehad, het was de auto van de Eerste Communie. Of ik later ook gevormd ben of groot heb aangenomen weet ik niet. Mijn katholieke jeugd ging wat mij persoonlijk betreft over cadeautjes en lekker eten. Ik had een vastentrommeltje waarvan de inhoud het einde van de vastentijd niet altijd haalde. We maakten palmpasenstokken met een broodhaantje er op. Een versje van de kleuterschool weet ik nog: „Lieve heertje, geef mooi weertje, geef een mooie dag, dat het zonnetje weer schijnen mag".

Bij ons thuis stond een kinderbijbel in de kast. Het was me wel duidelijk dat de verhalen in de bijbel van een andere orde waren dan de verhalen van Hans Christian Andersen en de Gebroeders Grimm. Ik weet nog dat ik eens in de kinderbijbel bladerde en het verhaal tegenkwam van Jonas in de walvis. Waar het over ging weet ik nog steeds niet en meer heb ik met de kinderbijbel niet gedaan. Op school is naar mijn weten, in ieder geval in mijn herinnering, nooit veel energie gestoken in zingeving of diepere betekenissen. Kerk ging over rituelen, over een askruisje op je voorhoofd en dat soort zaken. Waarom die rituelen er waren is me nooit duidelijk geworden en het heeft me ook nooit geboeid. Waar ik bang voor was waren de biecht en het misdienaarschap. Ik vroeg aan mijn moeder of ik later, als ik groot was, ook moest biechten en ze stelde me gerust. (Ik had namelijk geen idee wat ik de pastoor in dat hokje dan zou moeten vertellen, ik wist toen nog niet wat zonden waren.) Ik vroeg ook aan mijn moeder of ik later ook misdienaar moest worden en ook dat hoefde niet. Ik ben haar nog steeds dankbaar. Ik ging niet graag naar de kerk en na mijn twaalfde ben ik er niet meer geweest, een enkele nachtmis en huwelijken en uitvaarten uitgezonderd. Later in de brugklas ging het bij maatschappijleer eens over het geloof. Ik deed wat ik altijd deed: naar buiten kijken. Ik had de hele discussie niet gevolgd. Lerares had dat natuurlijk in de gaten en vroeg aan mij wat ik ervan vond. Ik antwoordde dat aangezien Sinterklaas niet bleek te bestaan Jezus dus ook wel gelogen zou zijn. Ze vond het duidelijk geen leuk antwoord.

Ik had de keuze uit de eerst alinea wel en mijn ouders gunden mij die. Ik ben nooit ergens toe gedwongen. De jongeman die belijdenis deed heeft een andere achtergrond. Bij hem heeft de doctrine er duidelijk dieper ingehakt dan bij mij. Na de plechtigheid deed hij een stapje naar voren en vroeg aan de dominee of hij nog iets mocht zeggen. Dat mocht. De jongeman stapte naar de microfoon en sprak tot de gemeente: „Er is iets wat ik nog graag wil zeggen: fuck evolutie…!!!". Arme jongen.

Hebban olla vogala.......

Je ziet ze de laatste jaren steeds minder. De ongewassen en ongeschoren types die gehuld in berenvellen gewapend met knuppels en speren met stenen punten de bossen intrekken en aan het eind van de dag terugkeren met een heel hert op de schouders om deze vervolgens, na hun gezin te hebben begroet, met scherpe stenen te ontleden. Moeder heeft de hele dag het vuur brandend gehouden en al spoedig hangen de eerste stukken hert boven het vuur. De eenvoudige hut van takken, stro en leem vult zich met huiselijke gezelligheid als de familie hongerig op de maaltijd aanvalt.

Wat je ook steeds minder ziet zijn voerlieden die met ossenkarren vracht vervoeren door heel Europa. Om maar te zwijgen van ganzenhoedsters, kolenboeren, turfstekers en zwavelstokjesverkopers.

Met taal is hetzelfde aan de hand. Ik kan me niet eens meer herinneren wanneer ik voor het laatst iemand Babylonisch heb horen spreken. Het is een verdwenen taal evenals Latijn, Gotisch, Akkadisch en Serua. Neem het Oud Nederlands, dat gebruikt niemand meer. Ik heb Westerwolder mannen gekend die nog het oude Westerwolds spraken. Kom daar nu nog maar eens om. Ook in buurprovincie Friesland zijn grote zorgen. Er zijn steeds minder mensen die Fries spreken. Voor je het weet is er over 100 jaar niemand meer die nog Fries spreekt. Een taal is een levend wezen. Het past zich aan, aan de omstandigheden. Zo is er vast en zeker een Fries woord voor voerman. En nu is er ook vast een Fries woord voor vrachtwagen. Want zelfs in Friesland doet men niet meer alles met paard en wagen. Als steeds minder Friezen Fries spreken, heeft dat een reden. Misschien wel omdat het Nederlands een taal is waar je in heel Nederland mee terecht kan. Dat kan handig zijn, bijvoorbeeld als je als Friese bolleboos wil solliciteren bij ASML.

Maar er is hoop. De Friese Provinciale Staten hebben unaniem besloten om het Fries als verplicht vak te introduceren op scholen in Friesland. Dus beheerst de Friese bolleboos naast het Engels en Nederlands straks ook Fries. Dat is handig in Eindhoven. Goede kans dat zijn aanstaande echtgenote geen Friezin is en hun eventuele kinderen in Eindhoven naar school gaan, waar het Fries niet verplicht is. Maar in ieder geval is de Friese taal levend gehouden in Eindhoven tot zijn dood.

Het allerleukste aan dit hele verhaal is dat de Provinciale Statenleden van Friesland hier helemaal niet over gaan. Het ministerie van onderwijs gaat er over, en de schoolbesturen gaan er zelf over. De toevoeging ‘unaniem’ geeft aan dat ze er niks over te zeggen hebben maar dat ze het heel graag zouden willen. Het is een oprisping van plat nationalisme. Elfstedentocht sentiment. Friesche paarden in klederdracht. Antieke hindeloopergroene arreslee door Thialf. Oude Friesche bestuurders die straks met pensioen gaan. It giet oan.

De Tovenaarsleerling

Wie kent er nog The Thunderbirds? Van die plastic poppen in raketten. Ze zaten aan touwtjes en een poppenspeler kon ze middels de touwtjes laten bewegen, lopen en praten. Soms kwam er een close-up voorbij van een hand die een knopje bediende. Dat was dan een opname van een echte hand. Dan riepen we tegen elkaar: “Een echte hand! Dat was een echte hand!” Dat vonden we best wel bijzonder. AI bestond nog niet. En als de poppen moesten praten dan bediende de poppenspeler de hele onderkaak wat best wel een dom gezicht was.

We waren op een verjaardag. 30 Jaar alweer. Er was voor de grap een zangduo ingehuurd. Het deed me heel erg denken aan Radio Tweede Exloermond op de middengolf. En van pure meligheid gingen we natuurlijk meedoen en we hadden pret voor tien. De zangeres deed me denken aan een figuur uit The Thunderbirds. Verder niks mis mee zal ik maar zeggen. En juist op dat soort momenten komen mij de leukste anekdotes ter ore. Zoals die van De Tovenaarsleerling.

De Tovenaarsleerling is een jonge man die graag Tovenaar wil worden. Of hij daarvoor ook een moodboard heeft moeten maken weet ik niet. Misschien was het ook wel gewoon een eenvoudige ‘one minute pitch’. Om bij de Tovenaars te mogen horen moet je in je leerlingen tijd verplicht aan alle onderdelen meedoen. Los van wat je naast de Tovenaars nog aan sociaal leven hebt, dien je er gewoon te zijn. Ik snap de doelstelling, de leerling moet alle facetten kennen om zeker te weten of je wel Tovenaar wil worden. En de Tovenaars willen weten of de leerling uit het juiste hout gesneden is. En uiteindelijk was de man toegelaten tot het Tovenaars Gilde. Op zijn eerste optreden als Tovenaar kreeg hij een warme hand op zijn schouder: “Je ziet er prima uit, maar denk de volgende keer even aan je sokken. Die moeten grijs zijn.”

Naast mij zat een gepensioneerd Tovenaar. Die zei dat de sokken zwart hoorden te zijn.

Bor de Tweede

 

Het is alweer 10 jaar geleden dat ik over Bor de Wolf schreef die een gedenkteken kreeg te Zweeloo: https://denapp.blogspot.com/search?q=Bor

Inmiddels hebben familieleden van Bor ook de Ter Apeler bossen als woonstee gekozen. Ik liep een tijdje geleden door de Ter Apeler bossen. Het was mooi weer en de groene bladeren zaten nog aan de bomen. Op 100 meter afstand kruiste een wolf mijn pad. Ten minste, dat dacht ik. Hij zag eruit als een wolf, diverse tinten grijs, maar was slank gebouwd en netjes verzorgd. Niet zo'n ruige haarbal zoals je ze kent van de vele YouTube filmpjes. Bor II viel door de mand doordat 20 seconden later een vrouw mijn pad kruiste. Tenzij het oma dan wel Roodkapje was, was Bor II geen wolf. Maar de vrouw leek helemaal niet op Roodkapje of oma. Overigens was het gewoon een T-splitsing van twee paden dus echt ‘mijn pad kruisen’ was het eigenlijk ook niet.

Vandaag liepen wij weer door het bos, en ook over het paadje waar ik toen de nep-wolf zag. Het was koud en er lag sneeuw. Geen wolf gezien. Onlangs hoorde ik van iemand dat er in het bos vlak achter ons huis, het Nulbos (het stukje bos naast de Nulweg), een wolf was gesignaleerd. En ik las ergens dat wolven zich overdag schuilhouden in dichte dennenbossen. Zou ik het beest willen betrappen zal ik dus vroeg moeten opstaan. Of ‘s avonds laat het bos in. Gaat niet gebeuren. Ik vroeg aan Gemini, uit te spreken als Djemmienaai, om een foto van een wolf in de Ter Apeler bossen. Gemini bracht er niks van terecht en ik besloot haar een handje te helpen door een foto te maken van het pad door het Nulbos. De foto bij dit bericht is het resultaat. Ik heb Gemini ook gevraagd het te doen met een dinosaurus. Ik vond het geen gezicht.

Arm kind

Drie koningen, oud en wijs,

gingen gezamenlijk op reis.

Met de muziek mee, ze volgen de ster.

Maar de muziek verstomt en de ster blijft ver.

Eindelijk na een lange tocht,

vind men in een gammele krocht,

een bakje stro, dit moet het zijn.

Maar voor een koning is hij wel wat klein.

De weg was lang, de weg was hard.

Drie koningen vol met smart.

Vol verwachting van wat een koning allemaal kan,

vinden ze een baby van een timmerman.

“Geef hem het goud, geef hem de wierook.

Geef hem de mirre dan maar ook.

Een naakte baby koud en klein,

maar als wíj het zeggen, dan zal het een koning zijn…..”

Boys will be boys…….

 

Het is zaterdagmiddag, 13 december 2025. Het is half drie. Ik sta voor het raam. Of er achter, dat mag ook. Tis maar hoe je het bekijkt. Ik kijk uit over de rotonde, de Nulwegbrug en een stuk Viaductstraat. En heb daarmee tevens ruim zicht over wat er zich op het fietspad vlak voor ons huis afspeelt. Het fietspad is bedoeld voor twee rijrichtingen. Met witte strepen in het midden.

 

Er zwaait vanaf de rotonde een fietser de bocht om en komt mijn kant op, richting Ter Apelkanaal. Het is een elektrische fiets, lichtgroen metallic. De man is van mijn leeftijd, misschien zelfs wat ouder. Maar dat kan ook heel gemakkelijk een beoordelingsfout zijn want ik zie mezelf altijd een stuk jonger dan een ander. Laten we zeggen: 60 plus, dan zit ik altijd goed. Hij draagt een donkere pet. Geen baseballcap. Een ouderwetse antraciet kleurige pet met een werkje in de stof. De jas is daarentegen modern, volgens de laatste winterjassen mode. Niet dat Hollands felle oranje maar iets getemperd. Het ging meer richting sienna. Sienna met geel denk ik.

We zijn allemaal jong geweest en we weten allemaal dat gewoon netjes rechtdoor fietsen bij tijd en wijle best wel saai kan zijn. Dus hebben we allemaal weleens rare capriolen uitgehaald op onze fietsen. Op de pakkiedrager zitten terwijl je fietst, op de trappers staan ipv op het zadel zitten. Wild heen en weer slingeren, stoepranden op en af racen, kruispunten diagonaal oversteken. Stukje berm meenemen, olifantenpaadjes in het plantsoen gebruiken, keihard de struiken in sturen en dan onder luid gejoel van je vrienden jezelf en de fiets weer bevrijden uit de stiekelbossen. Door de Ter Apeler bossen crossen en in het Meebos door de droge sloot scheuren. Met een flinke aanloop kon je dan in een boog, zonder bij te trappen, precies voor het Spoorbruggie uitkomen en dan waande je je een echte motorcrosser. Of je geraakte dan net naast het bruggetje en dan ging je op je bek. Nou ja, precies wat je jongeren nu nog steeds ziet doen.

Het is op deze zaterdag mooi weer. Ik snap dat die man daar fietst. Straks is het weer een week kutweer en dan fiets je niet meer voor de lol. Vooral niet in je nieuwe oranje jas. Ik zie de man dichterbij komen. Nog een paar trappen en hij fietst voor ons huis. Ik kan zijn gezicht goed zien. Hij zit een beetje voorover. Ik zie iets in zijn ogen. En een trekje om zijn mondhoeken. Een vonk, een sprankel; een vleugje jeugd maakt zich los uit de vergetelheid en bereikt zijn brein. En dan gebeurt het. Ik heb het zelf duizendmiljoen keer gedaan en nu zie ik het deze man doen. Hij slalomt. Vier, vijf middenstreepjes maar. Dan fiets hij alweer gewoon netjes rechtdoor. Het hele verhaal speelt zich in een paar seconden af. Dit stukje lezen duurt langer. Dit stukje schrijven duurde veel langer. Maar hij deed het en ik zag het. De duvel is oud. De duvel en zijn ouwe moer.