Voldemort

Telkens als ergens in Nederland in welke context dan ook de Tweede Wereldoorlog opduikt schiet het hele volk in een stuip. Vorige week was het weer raak. Fouad Sidali, lid van het landelijk partijbestuur van de PvdA, heeft op Twitter politicus Geert Wilders direct vergeleken met Adolf Hitler. Meteen viel Jan en Alleman over hem heen, waarna de arme Sidali zijn woorden weer moest inslikken. Overigens wel een knap staaltje van integreren, dat je zelfs de hypocriete trekjes van het gastland overneemt. Want de vergelijking van Wilders en Hitler is zo gek nog niet en de reacties hierop zijn al even hypocriet als onzinnig.

Hypocriet omdat Nederland betreffende de holocaust een hele dikke laag boter op het hoofd heeft. Nergens in Europa verliep de deportatie van Joden in WWII zo efficiënt als in Nederland dankzij de welwillende medewerking van ons toenmalige ambtenarenapparaat dat de plaatselijke bevolkingsregisters gedienstig aan de bezetter ter inzage gaf. Heeft niemand er toen aan gedacht die registers te verdonkeremanen? Daarnaast was het aantal NSB-ers en andere sympathisanten vele malen hoger dan het aantal verzetsstrijders, hetgeen er toe leidde dat ondergedoken Joden in groten getale werden verraden. Ik moet dan altijd even denken aan Voldemort, de belichaming van het kwaad in de Harry Potter serie: “Hij die niet genoemd mag worden.”

Onzinnig omdat Hitler meer was dan de idiote gek die zes miljoen Joden vermoordde. Ook Hitler is, net als Wilders nu, ooit begonnen als recalcitrant onderdeurtje, zoals Siladi terecht opmerkte. Hitler heeft daarvoor in de dertiger jaren van de vorige eeuw zelfs in de bak gezeten. Wilders is al een eind op weg. Inmiddels moet worden gevreesd dat een derde deel van alle Nederlanders het stiekem met Wilders eens is. En zijn aanhang is het grootst in die lagen van de bevolking waar Hitler aanvankelijk ook zijn grootste aanhang had. Ik houd mijn hart vast als Wilders ooit zover komt dat hij de coalitie mag bepalen. Zullen grote delen van het o zo politiek correcte parlement dan niet plotseling staan te springen om met hem mee te mogen doen? 

Toegegeven: het zal onder Wilders niet snel komen tot een Kristallnacht en ook gaskamers zullen er niet worden gebouwd. Daarvoor zijn de omstandigheden te verschillend. Maar wat gebeurt er als Wilders evenknieën in Europa eveneens de verkiezingen in hun land winnen? Toen Pim Fortuyn populair begon te worden sprak iedereen in politiek Den Haag er schande van. Toen de man eenmaal was begraven nam de een na de ander zijn standpunten over. Ik wil straks nog wel eens zien bij welke politieke partij de ‘minderheden van buitenlandse afkomst’ nog kunnen onderduiken en wie ze uitlevert aan Wilders’ bruinhemden.

Geen kunst

Op strategische plekken in de stad staan kunstobjecten die gezien het oubollige karakter zouden kunnen stammen uit de tijd van de Beeldende Kunstenaars Regeling. Ongetwijfeld doe ik de kunstenaars zeer tekort als ik zeg dat het lijkt alsof ze zijn samengesteld uit strandvondsten en stukken oud ijzer van maritieme oorsprong. Ik hoop dat ze niet bedoeld zijn om de argeloze bezoeker er op te wijzen dat men zich in een havenstad bevindt. Alsof de skyline van de Oosterhoek, de dijk en het havencomplex achter de stormkering niet voor zich spreken. De stad heeft last van krimp en dat heeft zijn weerslag op de leefbaarheid, er is veel leegstand in het winkelgebied en vanwege het overschot aan woningen zijn er complete straten gesloopt. Van de mensen die ik er heb gesproken zijn er niet veel die positief over hun stadsbestuur spreken. Natuurlijk moet je dit laatste met een korreltje zout nemen want mopperen op de overheid is wat we allemaal het liefste doen. Maar toch.

Even terug naar de kunst. Al is de volksaard er tamelijk nuchter, dat wil niet zeggen dat er geen ruimte is voor schone kunsten. Talent en vaardigheden zijn er genoeg, maar het grote publiek heeft een andere smaak. Of misschien moet ik zeggen, een andere beleving van wat kunst is. Zo was er eens een mogelijkheid voor de verzamelde amateurkunstenaars in de havenstad om hun werken te exposeren in de eigen woonplaats. Helaas vond er van te voren een soort ballotage plaats van wat men mocht komen tentoonstellen. Het gevolg was dat de zaal vol hing met werken met een hoog déjà vu gehalte. De obligate boerderijtjes-waar-vader-of-moeder-is-geboren, de vergezichten-met-sloot-en-eenzame-boom en de oude-dorpsgezichten-van-de-verdwenen-dorpen. Gevoelswaarde: 10. Uitvoering: 8. Zij gaven exact weer uit welk hout de organisatie gesneden was. Kunst is een schilderij op A4 formaat. Punt.

Uit de bevolking van werk- en ambachtslieden komt een stroom van talenten voort die hun ambacht hebben verfijnd tot een handvaardigheid om jaloers op te worden. Ik heb de prachtigste beelden, sculpturen en modellen gezien, vervaardigd door mensen die in hun vrije tijd wel eens iets anders met hun handen willen doen dan wroeten in beton, staal, scheepsmotoren, chemicaliën en aluminium. Zo was er eens een mevrouw die zich had gespecialiseerd in het beschilderen van eieren van het formaat ganzenei. Ze had eieren die voorzien waren van abstracte vormen die in eerste instantie doen denken aan een uit de hand gelopen paasei-schilder-hobby. Maar het was veel meer dan dat. Zo had deze dame vitrines vol met eieren die waren voorzien van afbeeldingen van vogels. Levensecht, minutieus tot in de fijnste details. Dagenlang was ze met vergrootglas en sterke lamp bezig. Een vogelboek opengeslagen naast zich. Ze stonden op houten sokkeltjes, kunstwerkjes op zich, die waren vervaardigd door manlief, die ook tekende voor de vitrines. Op de sokkeltjes stond de naam van de vogelsoort. Ik heb geen verstand van vogels maar ga er maar gerust van uit dat de gelijkenis met de echte gevleugelde vrienden treffend is.

Mevrouw heeft ze niet mogen exposeren op de eerder genoemde tentoonstelling. De wijze heren van de plaatselijke kunstcommissie waren onverbiddelijk. Eieren schilderen is geen kunst. 

Reservaat Westerwolde

De gemeentelijke herindeling leidt tot heftige emoties, aangewakkerd door nostalgische sentimenten. Zo zullen we onze eigenheid en onze inspraak verliezen, zullen we worden platgewalst door bestuurlijke monsters en natuurgebieden zullen worden volgebouwd met industrie. Alle nadelen van schaalvergroting in alle sectoren en bedrijfstakken worden vermengt met alle bestuurlijke miskleunen die ooit het nieuws hebben gehaald en als angstaanjagend sausje over de op handen zijnde herindeling uitgestort. Nee, als het dan toch moet, dan moet Vlagtwedde maar samen met het al even lieflijke Bellingwedde. Twee bestuurlijke Calimero’s die de donzige vleugeltjes om elkaar heen slaan tegen de grote boze buitenwereld. Zo is daar het stoute Stadskanaal, het boze Veendam en het gemene Oldamt die reeds likkebaardend hun klauwen uitslaan naar ons natuurschoon om ons op te zadelen met enge stadse fratsen.

Gemeenten worden in 2015 verantwoordelijk voor jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen. Dat is een hele uitdaging. Wat doen we bijvoorbeeld met het personeel van Bureau Jeugdzorg? Moeten de zorginstellingen met de individuele gemeenten gaan onderhandelen over het leveren van zorg? Blijft de AWBZ eigenlijk wel bestaan? Hoe gaan we om met de werkvoorzieningsschappen? Hoe gaan we de zorg indiceren? Op deze en nog veel meer vragen moet een antwoord worden gevonden. De budgetten worden groter en de puzzels complexer. Daar heb je competente bestuurders en ambtenaren voor nodig die van wanten weten.

Mag ik even het Debacle van Bellingwedde in herinnering roepen waarbij het gemeentebestuur kans heeft gezien om door intern gestuntel de reeds gestarte bouw van een zorgcentrum te torpederen en toen ten einde raad maar besloot om een van de wethouders zowel de schuld als de zak te geven waarna de burgemeester trots kon melden dat hij als koene vader des volks het tij heeft weten te keren? Of mag ik u er even aan herinneren dat een fusie tussen Vlagtwedde en Stadskanaal, waarmee al op tal van terreinen innig wordt samengewerkt, is afgeketst omdat de beide burgermoeders niet samen door een deur kunnen? Lekker professioneel. Ik hou mijn hart vast voor alle hulpbehoevende gezinnen, langdurig zieken, werklozen, gehandicapten, ouderen en psychiatrisch patiënten die nu nog relatief veilig bij de UVW, Jeugdzorg en AWBZ zijn ondergebracht straks op bedeltocht moeten naar het idyllisch gelegen Gemeentehuis van Heerlijkheid Westerwolde om aan de dienstdoende portier te vragen wanneer ze weer eens onder de douche mogen.

Wat hebben we in de tachtiger en negentiger jaren gelachen om de clowneske escapades van de toenmalige Vlagtwedder wethouders en burgemeester. Nauwelijks was de inkt van de door de heren zo gevreesde Ter Apeler Courant droog of men buitelde alweer over elkaar heen in een nieuwe rel. Die goeie ouwe tijd is voorbij. Er komt een schip zure appelen onze kant op van ongekende omvang en Vadertje Staat trekt zijn handen van ons af. We moeten vanaf 2015 zelfstandig leren lopen en, met alle respect, dat zie ik Kindje Westerwolde nog niet doen. Denkt u nou werkelijk dat de minister toestaat dat wij hier op een achternamiddag een rustiek houten hek timmeren om het Reservaat Westerwolde? Dream on, man. Dream on. Vlagtwedde werkt al sinds jaar en dag samen met Stadskanaal op het gebied van zorg voor jeugd. De Vlagtwedder milieuambtenaren werken inmiddels in Veendam. Bellingwedde werkt op ambtelijk niveau al lang samen met buurman Oldamt. Ik weet niet waarom onze beide gemeentebesturen ons het rad voor ogen draaien van een al even onrealistische als onwenselijke fusie tussen Vlagtwedde en Bellingwedde maar men zou er goed aan doen over de eigen schaduw heen te stappen en aansluiting te zoeken bij de grote jongens.

Astrologie voor bèta mannetjes.

Ik neem u mee naar bossen rond Dwingelo. Trek wandelschoenen en iets warms aan, het is nog fris.

Ik heb een sleutelbos en een handboek gekregen van een oude professor. Hij vertelde me dat er daar in de bossen, bij de oude radiosterrenwacht om precies te zijn, een groot geheim schuilt. Hoe hij op het idee gekomen is weet ik niet maar hij is er van overtuigd dat het mijn taak is het geheim bloot te leggen. “Maar pas op!”, gaf hij als laatste waarschuwing in de deuropening mee, “Het is niet zonder gevaar!”. Ik stond op het punt de opdracht terug te geven maar de deur viel reeds in het slot. Er is geen weg terug, ik moet dit doen. Ik neem u mee als getuigen.

We parkeren de auto aan de rand van het bos en gaan te voet verder. Gaandeweg veranderen de aangeharkte wandelpaden in smalle kronkelpaadjes tot er uiteindelijk niet veel meer is dan een wildspoor. Maar vreemd genoeg ontdekken we telkens weer een spoor in de goede richting. Plotseling staan we voor een blok beton van ongeveer anderhalve meter in het vierkant. Het is één van de vier sokkels van de voet van de telescoop. De andere drie zijn door het struikgewas aan het gezicht onttrokken maar als we omhoog kijken zien we het stalen skelet van de telescoopvoet hoog boven de bomen uitsteken. Het is in nog slechtere staat dan ik had verwacht. Na wat zoeken ontdekken we een gemetseld gebouwtje, eigenlijk meer een vrijstaande inloopkast ter grootte van een toilet. Het bevat een stalen deur en wonderwel past een van de sleutels op het slot. Achter de deur, op de achterwand, hangen twee grote schakelkasten. In de hoeken links onder staat het logo van ‘Holec’ in reliëf. De bovenste schakelkast heeft alleen in het midden een grote zwarte kruk. We draaien de kruk een kwartslag naar rechts en meteen begint er in de onderste kast wat te zoemen en piepen en er brandt een rode lamp. De onderste kast heeft verder een standenschakelaar en wat drukknoppen met een lampje er in. We zetten de standenschakelaar in stand ‘test’ en groene lampjes gaan aan in twee knoppen met de opschriften ‘horizontale rotatie’ en ‘verticale rotatie’. We drukken op de eerste knop. Hoog boven ons tussen de takken klinkt het gegil van schurend metaal op metaal en geknars van tandwielen en tandheugels. Uit de voet klinken een paar luide knallen, de gepopnagelde kruisverbindigen zetten zich schrap tegen het veranderende krachtenspel. Maar de schotel beweegt, en daar gaat het om. We zetten de standenschakelaar op ‘terminal’ en volgens de instructies van de professor moeten we op zoek naar een utiliteitsgebouw waarin zich in een afgesloten ruimte een computer moet bevinden. We vinden op enkele tientallen meters afstand een laag vervallen gebouw. Geen enkel raam is meer heel en de deuren hangen scheef in de hengsels. Achter in het gebouw treffen we inderdaad een stalen deur aan en ook daar past een van de sleutels op. Behalve wat spinnenwebben is de computerkamer nog in een verrassend goede staat. Op een stalen bureau staat een oude IBM terminal, een grote beige kast met geïntegreerd toetsenbord. Links daarop zit een klein knopje ‘power’. Tegen de verwachting in gaat de terminal aan en van achter een andere deur horen we het kenmerkende gepiep van een opstartende IBM System/38 Mainframe. Het scherm van de zwarte glazen beeldbuis knettert van de statische lading en linksboven begint een lichtgroene cursor te knipperen. Dan vliegen in rap tempo allerlei commandoregels, waarin we machinetaal Cobol herkennen, over het scherm tot de cursor uiteindelijk stilstaat achter het zinnetje ‘voer coördinaten in’. In de aantekeningen van de professor vinden we die. Het lawaai van het mechaniek van de telescoop klinkt door de bossen. We rennen naar buiten en zien de grote schotel bewegen tot hij uiteindelijk stil staat. Terug in de computerkamer staat er op het scherm:

De nieuwe maan staat net als de Zon in Waterman. Uranus, de heerser van Waterman, staat in contact met de nieuwe maan en doet er nog een schepje bovenop, wat je ongetemde kant omhoog kan halen. Het helpt dat Mercurius en Ceres een harmonieuze verbinding maken: hierdoor kunnen nieuwe communicatieve vaardigheden ontstaan, het kan empathische communicatie geven en de overdracht van geestelijke voeding kan een belangrijke plek innemen. Jupiter en Pluto staan bovendien in direct contact met de Zwarte Zon, wat planetaire en persoonlijke transformatie bespoedigt.

Onderaan knippert de cursor achter: ‘geboortedatum van de leerling van de professor’. We zijn het er over eens dat ik dat ben. Ik voer de datum in. Na enige tijd verschijnt er de volgende tekst:

‘Jouw sterrenbeeld is Leeuw………groetjes, de professor’.

Godsamme, daar heeft die professor ons mooi te pakken gehad. Je zou haast gaan denken dat astrologie echt ergens over gaat.

Verstoppertje

Gedurende het eerste deel van mijn bezoek drentelde ze gezellig keuvelend om me heen. Dat was niet zo handig want de werkruimte was klein en mijn gereedschap en mijn lichaam hadden alle beschikbare ruimte nodig. Met mevrouw erbij was het bewegen op zich al een uitdaging, laat staan dat het gebruik van elektrisch gereedschap arbotechnisch verantwoord was. Maar stuur zo’n mensje maar eens weg. In het tweede deel ging ik zo op in mijn werkzaamheden dat ik me niet meer van haar bewust was. Op enig moment moet ze me verlaten hebben. Ik herinner me nog wel dat ik haar in haar favoriete leunstoel bij het raam zag zitten.

Typisch is dat. Alleen wonende dametjes schijnen een voorkeur te hebben voor leunstoelen bij het raam. Er omheen staan dan allemaal bijzettafeltjes met daarop een telefoon, een breiwerkje, een boek of tijdschrift, wat post, een half kopje koude thee en een afgekloven beschuitje met aardbeienjam. Een hoekje van een onvermijdelijke rouwkaart steekt in de jam. Een verpletterd stukje beschuit kleeft tussen twee bladzijden van de Libelle. Een staande lamp, halogeen het liefst, overduidelijk aangeschaft door de kinderen want geheel uit de toon vallend, completeert het geheel. Vaak is de stoel dan met de rugleuning naar de kamer gedraaid zodat ze ongegeneerd vrij uitzicht hebben over de buitenwereld. Kennelijk hebben alleen wonende oude dametjes zelfs in hun eigen appartement nog de behoefte aan een eigen plekje. De achterkleinkinderen mogen dan op de obligate zondagmiddag nietsontziend door haar huis rennen, zij zit veilig in haar leunstoel bij het raam. Het zal me niet verbazen ooit bij zo’n mensje een binnentent in de kamer aan te treffen. En zelfs zou ik niet vreemd opkijken als oude dametjes stiekem een bedieningspaneel hebben waarmee ze vanuit hun strategische positie de wereld aan de andere kant van het raam besturen. “Ohhhh, die gevallen fietser was niet de bedoeling, snel even de backpole van mijn ‘Outsideworld Remote Controle’ resetten……”.

In het derde deel van mijn bezoek was ik haar kwijt. Ik wilde haar op de hoogte stellen van de jongste technische ontwikkelingen van mechanische ventilatiebedieningssystemen. Meestal moet ik me dan beperken tot: “Zo gaat hij aan….. en zo gaat hij uit…”. Maar mevrouw was weg. Een blik in de kamer, luisteren aan de deur van de badkamer, niets. Dralend rondde ik de werkzaamheden af. De spullen stonden al grotendeels buiten. Mevrouw bleef weg. Gerammel met mijn trapje. Een schroevendraaier wordt extra hard in de kist gegooid. Geen reactie. Uiteindelijk moest ik op zoek door het huis. Woonkamer, wc, badkamer, keuken. Geen mevrouw. Gedempt roepen. Niks. De slaapkamer dan, durf ik dat? Eerst kloppen, dan stiekem het hoofd om de deur. Leeg. Zoveel geheime kamers heeft zo’n appartement niet dus ver weg kon ze niet zijn. En de buitendeur heb ik altijd in het vizier gehad, dat zou ik gemerkt hebben. Nog maar eens de kamer in. Leeg. Maar wacht, er is iets veranderd. Ah, de leunstoel. Hij is verschoven. De binnentent achter de brede leuning wordt nu geheel aan het zicht onttrokken. Ik moet erg dichtbij komen, bijna te, om te kunnen zien of de stoel bezet is. Daar zit ze. Een grote grijns op haar gezicht. “Ik was er wel hoor……..”

Teringherrie

Uit de tijd dat ik zelf meezong in een koor herinner ik me de volgende wijze woorden van onze dirigent. “Als er iets mis gaat, trek een stalen gezicht en zing gewoon door. Tien tegen een dat het publiek het niet merkt.” Zo kon het gebeuren dat zomaar midden in een nummer de bandleden elkaar verschrikt aankeken en in lachen uitbarstten. Kennelijk was er een van de honderden noten een halve toon te hoog of te laag geweest. Het zou niemand zijn opgevallen als de band het niet zelf zou hebben laten merken. Maar het verschafte het optreden wel de broodnodige ongedwongen, gemoedelijke sfeer. Ja, het is januari en dus weer de hoogste tijd om ons naar Full House te begeven waar Hollywood Horseshit ons meenam op een trip down memory lane. Dat lukte ze weer wonderwel.

Uit het optreden van vorig jaar weet ik nog dat memory lane geplaveid was met een bonte verzameling oude bekenden van voor smartphone, Facebook en LinkedIn. Dit jaar was dat een stuk minder. Gaandeweg liep de zaal vol met mensen van na 1990. De dienstdoende discjockey was van dezelfde generatie en dus was zijn volkomen gebrek aan muzikaal historisch besef de man niet aan te rekenen. Zonder enige compassie met het HHS publiek draaide hij de versterker tot maximaal open en met verve verblijdde de enthousiaste schreeuwlelijk ons in de pauzes met een hart- en oorverscheurende kakofonie van lawaai. Geen wonder dat vuurwerk elk jaar harder moet knallen. Wij hebben de laatste set van HHS niet afgewacht, hoezeer het ons ook spijt. De pauze was domweg niet meer om uit te houden.

Een stel uit dezelfde prehistorie als wij doet met de moed der wanhoop een poging om in de pauze een gesprek op gang te houden. Om beurten brengen ze hun mond naar het oor van de ander en brullen er een korte boodschap in. Aan de gezichten is af te lezen dat het genereren van het juiste volume de uiterste inspanning vergt. En dan nog zie je aan de grimas van de ander dat de boodschap niet over komt. Op enig moment zie ik dat de man zijn longen vol zuigt voor een laatste ultieme poging. Zijn gezicht is vertrokken van pijn en frustratie. Hij brengt zijn mond tegen haar oor in stelling en juist op dat moment valt er een ongeveer een seconde durende stilte. Allemaal kunnen wij verstaan hoe de boodschap luidt: “VERDOMDE TERINGHERRIE !!!!”

Laagfrequent-nimby

Er is een nieuw wapen ontwikkeld in de strijd tegen windmolens. Don Quichot zou er reuze blij mee zijn geweest. Don Quichot, de bekende romanfiguur, was een idealist. De moderne Quichots zijn dat ook, ze denken dat ze hun huidige welvaart- en welzijnsniveau op peil kunnen houden door alles zo te laten zoals het is. Nieuwe dingen zijn altijd eng. De eerste trein, de eerste auto, gans het volk in rep en roer. Reden genoeg om in verzet te komen. Gelukkig zijn er zelfbenoemde wetenschappers die de rebellerende groepen bijstaan met niet onderbouwde wijsheden. De jongste uitvinding heet Laagfrequente Trillingen. Zelf heb ik jaren rondgereden in een oude diesel, die laagfrequent trilde dat het een aard had. Nooit geweten dat het slecht voor me was. Je kunt zelfs bij alternatieve welzijnswerkers terecht die koperen schalen laagfrequent op je borst laten trillen, dat is dan juist weer goed. Maar in geval van windmolens zijn laagfrequente trillingen, samen met op hol slaande paarden en koeien die geen melk meer geven, beangstigende schrikbeelden voor de nieuwe-dingen-fobisten.

Vanuit mijn slaapkamerraam kijk ik al jaren tegen windturbines aan. Die staan vlak over de grens, in Duitsland. Ik heb er nooit iemand over gehoord. Het kan natuurlijk zijn dat de Duitse overheid nooit begrepen heeft dat de Nederlandse burgerprotesten serieus bedoeld waren. En Nederlandse journalisten maakten zich toen nog niet druk over Duitse windmolens, dat scheelt ook. Het enige wat ik er van merk zijn de flikkerende rode lichten bovenop de masten. Maar alleen als ik er in het donker naar kijk. Ik ben er eens langs gefietst. In Laudermarke, bij de Bruil om precies te zijn, het grensbruggetje over en dan links af. Pas bij Wessingtange kon ik weer terugkeren in mijn thuisland. Onderweg ben ik gestopt onder zo’n windmolen. Hoewel het ding draaide als een tierelier overkwam mij niks. Ook lawaai heb ik niet gehoord. Maar toen ik thuis kwam had ik wel veel last van laagfrequente trillingen in mijn polsen. Dat kwam door het gerammel van mijn fietsstuur over de slecht onderhouden Duitse landweggetjes.

Nee, dan kernenergie en kolencentrales. Die staan ver weg van ons schone veenkoloniale land. Als er op televisie een uitzending is over Tsjernobyl of Fukushima, of een mijnramp in China, of mensen met mondkapjes op tegen de smog, dan slaat men de handen voor het gelaat en schud men vertwijfeld het moede hoofd. Of als ze denken aan hoe het leven zal zijn als er geen benzine meer is voor hun trouwe Kia Rio, ja, dan slaat de schrik ze om het hart. Maar windmolens in Drenthe, nee zeg, god bewaar me. Schone energie is goed en nodig en zo, maar ‘not in my (fucking) back yard’. In de veenkoloniën is trouwens ook ruimte zat voor bovengrondse opslag van kernafval. Zou dat wel mogen? En als we er leuke bosjes omheen planten?

Ik denk er over om fietstochten te organiseren langs de Duitse windmolens. Voor groepen Drentse toeristen. Dan kunnen ze zich er zelf van vergewissen dat die dingen niet bijten. Bij terugkomst kopje koffie bij mij in de tuin, zodat ze er nog even van een afstandje naar kunnen kijken.  Maar dan wel op fietsen met verende voorvorken en dito zadelpennen. Tegen de laagfrequente trillingen.